Budowa dachu – instrukcja krok po kroku, cena i możliwości. Budowa dachu jednospadowego, dwuspadowego lub wielospadowego wymaga odpowiedniego przygotowania. Już na etapie wykonywania projektu trzeba przemyśleć kwestie związane z planowaną izolacją i pokryciem więźby. Koszt dachu zależy w głównej mierze od rodzaju jego konstrukcji Blacha stalowa jest trwała i odporna na uszkodzenia mechaniczne, ale może być podatna na korozję; blacha aluminiowa jest lekka i trwała, ale droga; a drewno jest tańsze niż inne opcje, ale bardziej podatne na uszkodzenia spowodowane warunkami atmosferycznymi. Jakie nachylenie dla dachu jednospadowego? Możliwe są wszystkie rodzaje pokrycia na dach jednospadowy z poszanowaniem zasad wykonania: płytki płaskie nadają się na mocne pentes (70 do 200%), łupki ( nachylenie > 40%), płytki kanału (nachylenie między 25 a 50%), arkusze są bardziej odpowiednie dla pentes słaby. ponadto Jak zrobić 1 Dach altany o wymiarach 3x3. Witam. Mam taki problem, może śmieszny ale ja już nie mam pomysłu jak to zrobić. Planuje wybudować altane kwadratowa o wymiarach 3 x 3 m a że nie mam zbytniego doświadczenia. Jak zrobić dach a konkretnie jak wymierzyć kantówki przy spadzie u podstawy 30*. Mam problem z wyliczeniem środka i sposobem ich . W letni wieczór po upalnym dniu nie marzymy o niczym innym, jak usiąść w ogrodowej altance przy grillu. Jeśli mamy więc kawałek ogródka, gdzie zmieściłaby się taka konstrukcja, to nic nie stoi na przeszkodzie, by ją zbudować! Zanim rozpoczniemy prace warto jednak wiedzieć, jakim materiałem powinniśmy pokryć jej dach. Jest to bowiem jeden z najważniejszych elementów altanki, chroniący ją przed działaniem szkodliwych czynników atmosferycznych. Gont bitumiczny Pokrycia z gontu bitumicznego najlepiej sprawdzają się na stromych dachach – takich, których nachylenie połaci wynosi przynajmniej 12 stopni. Jest to bardzo popularny materiał do pokrywania dachów altanek ogrodowych. Bitumy wytwarzane są z oksydowanych bądź modyfikowanych asfaltów i “nakładane” na niezwykle wytrzymały szkielet ze szklanego włókna. Dach z gontu bitumicznego pokrywa się dodatkowo posypką mineralną z wierzchu, w celu zapewnienia trwałości i odporności na wszelkie uszkodzenia. Kolejną zaletą gontów bitumicznych jest fakt, iż są one dostępne na rynku w różnych wersjach kolorystycznych, a także o rozmaitych kształtach – bez problemu wybierzemy więc wśród nich coś dla siebie. Blacha Do konstruowania dachów altanek wykorzystuje się zwykle blachy fałdowane, które posiadają zdecydowanie większe walory estetyczne niż blachy płaskie. Do pokryć dachowych doskonale nadają się blachy z aluminium, ale warto wiedzieć, że zdecydowanie najbardziej trwałym materiałem jest miedź (może ona wytrzymać nawet trzy stulecia!). Najwięcej osób korzysta jednak z rozwiązania kompleksowego, czyli połączenia cynku i miedzi. Stal ocynkowana idealnie nadaje się do skonstruowania pokrycia dachowego w ogrodowej altance. Dachówka rolowana Rolowana dachówka to jedno z najnowszych odkryć w branży budowlanej. Jest to specjalny rodzaj papy, po założeniu przypominający nieco dachówkę ceramiczną. Ten niezwykły efekt estetyczny zawdzięczamy wzorowi stworzonemu na bazie kolorowej posypki. Pokrycia z dachówki rolowanej są obecnie najbardziej estetycznym i trwałym rozwiązaniem dostępnym na rynku. Na rynku znajdziemy różnorodne rodzaje altan - przypominające małe domki i konstrukcje w całości ażurowe, większość w nich buduje się w podobny, choć nie ten sam sposób. My zaprezentujemy montaż altany z podłogą i dachem z drewna, budowanej na planie prostokąta. Budowa altany ogrodowej - przepisy Uzyskania pozwolenia nie wymaga budowa altan oraz wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i przydomowych ogrodów zimowych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. W starostwie powiatowym należy jednak zgłosić zamiar budowy takich obiektów. Budowa altany ogrodowej - krok 1 Na początku budowy altany ogrodowej trzeba wyznaczyć na terenie działki powierzchnię przeznaczoną pod altanę. Najwygodniej i najprościej będzie wbić w odpowiednich miejscach kołki i połączyć je sznurkiem (jeśli podstawą altany jest sześciokąt, najpierw trzeba wyznaczyć okrąg, a następnie wpisać w niego sześciokąt foremny). Teraz można przejść do wykonania podstawy altany, którą mogą być: Przeczytaj Może cię zainteresować Dowiedz się więcej + Pokaż więcej betonowe stopy fundamentowe (betonowe punktowe słupki fundamentowe) - gdy altana jest lekka i w całości drewniana. Osadza się je w ziemi na głębokość 70-80 cm w odstępach nie większych niż 1 m i muruje na zaprawie cementowej. Powinny być trzykrotnie większe od powierzchni stopy słupka konstrukcyjnego altany. W nich mocuje się metalowe kotwy lub kształtowniki i osadza drewnianą konstrukcję altany (drewno nie może bezpośrednio stykać się ani z ziemią, ani z betonem). betonowa płyta fundamentowa (grub. 15-20 cm) - gdy altana ma ciężką konstrukcję, np. ze słupami z cegieł lub ciężkimi dachówkami. Aby zabezpieczyć konstrukcję przed działaniem wody, fundament powinien sięgać przynajmniej 10 cm ponad poziom terenu. Podstawa altany - betonowa płyta (fot. Woodpol) Lekkie altany ażurowe, których głównym elementem konstrukcyjnym są drewniane słupy, mogą być mocowane do gruntu za pomocą elementów ze stali nierdzewnej, które wbija się w podłoże (fot. Kubik) Altanę z podłogą można stawiać także bezpośrednio na ziemi - pod warunkiem że podłoże jest idealnie wypoziomowane i utwardzone, a altana od spodu jest doskonale zaimpregnowana (fot. Silvpol) Budowa altany ogrodowej - krok 2 Drewniane elementy altany ogrodowej muszą być zabezpieczone przed niekorzystnym działaniem czynników atmosferycznych (jeśli nie zostały one poddane wcześniej impregnacji w tartaku). Elementy drewniane w domowych warunkach można impregnować na trzy sposoby: przez namaczanie - przy tej metodzie konieczne jest wykopanie dołu, wyłożenie go folią izolacyjną i wypełnienie impregnatem. W tak przygotowanym dole moczy się drewno, a następnie po kilku lub kilkunastu godzinach wyjmuje i pozostawia do wyschnięcia; przez natryskiwanie - impregnaty można w tej metodzie rozpylać, korzystając np. z opryskiwacza ogrodowego; przez malowanie - najlepiej znany sposób. Impregnaty rozprowadza się pędzlem o miękkim włosiu. Uwaga! Także elementy metalowe łączące drewniane elementy altany powinny być odpowiednie - najlepiej gdy są wykonane z nierdzewnych stopów lub ocynkowane. Impregnacja przez malowanie jest najpopularniejszym domowym sposobem zabezpieczania drewna (fot. Flügger) Budowa altany ogrodowej - krok 3 Teraz można rozpocząć przymocowywanie do fundamentu belek podwalinowych oraz stanowiących konstrukcję nośną podłogi, układanych równolegle do wejścia. Na tym etapie najważniejsze jest, aby belki były idealnie wypoziomowane (trzeba użyć poziomnicy) i ułożone pod kątem prostym (trzeba porównać przekątne, używając np. linki). Przymocowywanie do fundamentu belek podwalinowych oraz stanowiących konstrukcję nośną podłogi, układanych równolegle do wejścia (fot. Woodpol) Budowa altany ogrodowej - krok 4 Na belkach wznosi się ściany altany ze specjalnie wyprofilowanych desek. Po ułożeniu pierwszej warstwy, sprawdza się zachowanie kątów prostych między ścianami. Poszczególne elementy ściany układa się jeden na drugim i łagodnie dobija gumowym młotkiem przy użyciu deski montażowej. (fot. Woodpol) Montaż lżejszej altany o ażurowej konstrukcji opiera się na tych samych zasadach, co montaż tej bardziej zabudowanej. Gotowe elementy altany są precyzyjnie zwymiarowane i przygotowane. Wystarczy zatem dopasować je do siebie i skręcić (fot. Kubik) Budowa altany ogrodowej - krok 5 Następnie po kolei montuje się: okna (dostępne w komplecie z ramą) - specjalny wpust w ramie umożliwia łatwe i jednocześnie dokładne osadzenie okien w otworze na nie przeznaczonym; trójkątne zwieńczenie ścian szczytowych i krokwi dachowych. Zamontowane okna wraz z ramą (fot. po lewej), montaż zwieńczenia tylnego ścian szczytowych (fot. po prawej) (fot. Woodpol) Montaż zwieńczenia przedniego ścian szczytowych (fot. po lewej), przymocowane krokwie dachowe (fot. po prawej) (fot. Woodpol) Budowa altany ogrodowej - krok 6 Teraz czas na dach. Dach altany może mieć różny kształt. Najprościej wykonuje się dach płaski, ale wykończony nie wygląda tak efektownie, jak na przykład dach dwuspadowy czy sześciospadowy (gdy podstawą altany jest sześciokąt foremny). W tym przypadku będzie to dach dwuspadowy z desek z listwami okapowymi. Poradnik Cenisz nasze porady? Możesz otrzymywać najnowsze w każdy czwartek! Mocowanie desek do krokwi (fot. po lewej: Kubik, fot. po prawej: Woodpol) Układanie pokrycia na deskowaniu (fot. po lewej: Kubik, fot. po prawej: Woodpol) Listwy okapowe przymocowane do desek pokryciowych (fot. Woodpol) Do najczęściej stosowanych materiałów przy kryciu dachów altan należą: strzecha ze słomy lub trzciny; dachówki; gonty drewniane, np. z drewna iglastego lub osikowego; gonty bitumiczne; papa; łupek mineralny. Uwaga! We wszystkich powyższych rozwiązaniach, ze względu na ciężar pokrycia oraz obciążenie od śniegu i wiatru, wymagane jest zbudowanie solidnej więźby. Różnorodne wykończenia dachów altan (fot. górne lewe: Dach Reed, górne prawe: Atlas, dolne lewe: Wrth-Holtz, dolne prawe: Dach Reed) Budowa altany ogrodowej - krok 7 Kolejne etapy montażu prezentowanej altany to osadzenie drzwi i ułożenie podłogi. W tym przypadku podłogę utworzą drewniane deski podłogowe przybijane gwoździami. W przypadku, gdy zamiast wylania betonowych fundamentów, wykonano betonowe stopy fundamentowe, podłogę mogą utworzyć: kamień naturalny, betonowe płyty, kostka betonowa. Montaż skręconej uprzednio futryny (fot. Woodpol) Układanie listew przypodłogowych (fot. Woodpol) Na powierzchnię, którą ma zająć któraś z tych nawierzchni, trzeba wykonać odpowiednią podbudowę. W tym celu należy usunąć ok. 20 cm warstwę gruntu rodzimego, a następnie wyrównać ją piaskiem i zagęścić. Na takim podłożu układa się warstwę separacyjno-filtracyjną z geowłókniny. Następnie geowłókninę obsypuje się mieszanką piasku z cementem, całość ubija, przykrywa warstwą kruszywa łamanego i ponownie dokładnie ubija. Na tak przygotowanym podłożu można układać wymienione wyżej nawierzchnie. Gotowe altany ogrodowe Gotowe altany. Tworzą interesujące miejsce wypoczynku i są efektownym uzupełnieniem architektury ogrodu (fot. górny rząd od lewej: Ass, Woodpol, Dach Reed; fot. dolny rząd od lewej: Kubik, Woodpol, Dach Reed) Pawilony ogrodowe Równie ciekawym akcentem ogrodu mogą być pawilony ogrodowe. Chronią przed słońcem, ale ze względu na otwartą konstrukcję nie zabezpieczają przed deszczem i wiatrem. Ich głównym elementem konstrukcyjnym są kratownice drewniane, na którym wspiera się lekkie zadaszenie. Stawia się je jako konstrukcje wolno stojące nieprzytwierdzone na stałe do podłoża. Pawilon ogrodowy (fot. Silvpol) Pawilon ogrodowy (fot. Euromatex) Dziękujemy firmom WOOD POL oraz KUBIK za udostępnienie zdjęć z montażu. Redakcja BD Altana ogrodowa stanowi bardzo ważny element każdego ogrodu. Poprawnie zbudowana, może w dużej mierze wpłynąć na jego wystrój i nadać mu wyjątkowego wyglądu. Aby altana zyskała niepowtarzalny charakter, powinna dysponować przykuwającym uwagę, oryginalnym zadaszeniem. W znacznym stopniu może ono rzutować na estetykę tej budowli. Warto pamiętać o tym, aby pozostała architektura ogrodowa była zbliżona stylem do altany ogrodowej. Jak samodzielnie wykonać dach altany ogrodowej krok po kroku? Jaka powinna być jego konstrukcja? Jakich materiałów użyć by efekt w odpowiadał oczekiwaniom? Na te pytania w niniejszym artykule odpowiadają specjaliści Merkury Market. Rodzaje zadaszeń Altana może pełnić w ogrodzie wiele funkcji. Stanowi miejsce, w którym odpoczywa cała rodzina a także umożliwia organizowanie przyjęć na świeżym powietrzu. Może także służyć jako bawialnia dla dzieci. Aby związane z nią oczekiwania zostały spełnione, altana musi posiadać zadaszenie. Zapewnia ono osłonę przed słońcem, deszczem, śniegiem oraz innymi warunkami atmosferycznymi. Dla zbudowania altany ogrodowej, ważne jest właściwe zaprojektowanie całej konstrukcji. Na tym etapie powinna również zapaść decyzja o wybraniu danego rodzaju pokrycia dachowego altany. Do altan o najprostszej budowie zastosować można dach jednospadowy bądź dach płaski, który powinien zostać lekko pochylony. Jest to konieczne, aby zapewnić spływ wody deszczowej oraz uniemożliwić zaleganie na nim śniegu. Najczęściej stosowany jest dach dwuspadowy. Charakteryzuje się on nieskomplikowaną budową oraz zapewnia dobrą usuwalność wody deszczowej i zalegającego na nim śniegu. Jak wykonać dach altany krok po kroku? Wykonanie dachu to etap kończący budowę altany ogrodowej. Wcześniej konieczne jest odpowiednie umocowanie altany do gruntu za pomocą takich elementów jak metalowe kotwy, drewniane słupy lub betonowe podmurówki. Pierwszym krokiem budowy dachu jest przygotowanie szkieletu zadaszenia, a więc więźby dachowej. Więźbę buduje się najczęściej z drewna sosnowego, świerkowego lub jodły. Jej najważniejszymi elementami są murłaty, krokwie oraz jętki. Początkiem budowy więźby dachowej jest przymocowanie równolegle do krawędzi ścian murłat. Są to poziome belki, łączące ściany altany z zadaszeniem. Przenoszą one na nie obciążenia z więźby dachowej. Następnym krokiem jest przytwierdzenie do murłat pochyłych belek w postaci krokwi dachowych. Rozmieszcza się je w zależności od powierzchni dachu i działających na niego obciążeń, zazwyczaj co 60 – 100 cm. Ich kąt nachylenia powinien się zawierać pomiędzy 25 a 45 stopni. Połączenia poszczególnych elementów więźby muszą zapewnić sztywność całej konstrukcji. Stosuje się w tym zakresie połączenia ciesielskie na wręby bądź złącza konstrukcyjne. Są to perforowane profile z blachy stalowej, które przytwierdza się do drewna karbowanymi gwoździami. Następnym etapem jest położenie na krokwiach folii, stanowiącej izolację termiczną oraz przeciwwilgociową. Ostatnim krokiem jest przybicie gwoździami do krokwi i folii kontrłat. Następnie należy przybić pod kątem prostym łaty dachowe. W ten sposób powstanie użebrowanie umożliwiające przytwierdzenie pokrycia dachowego. Zamiast łat i kontrłat można umocować na powierzchni całego dachu deski, czyli wykonać deskowanie. Rodzaje pokryć dachu altany Altany ogrodowe mogą mieć dachy wykonane z różnych materiałów. Ważne jest aby były one dostosowane do stylu oraz charakterów budynków. Stosuje się: papę, gonty drewniane, łupek mineralny, dachówkę ceramiczną i blachodachówkę. Używana jest także strzecha ze słomy lub trzciny. Bardzo popularnym pokryciem dachowym są również płyty bitumiczne. Płyty bitumiczne Płyty bitumiczne są wytwarzane z włókien organicznych nasycanych bitumem. Mają falisty kształt. Ich cechą charakterystyczną jest niewrażliwość na warunki atmosferyczne i promienie UV. Są odporne na grzyby i chemikalia a także chronią konstrukcję przed wnikaniem wilgoci. Są lekkie i zapewniają dachowi właściwą wentylację oraz izolację termiczną. Ich montaż nie wymaga posiadania szczególnych zdolności czy sprzętu. Jedynymi koniecznymi narzędziami są piła ręczna i młotek. Kolejność układania płyt Przed montażem płyt należy zorientować się jaki jest najczęściej występujący kierunek wiatru. Pozwoli to na określenie sposobu układania płyt bitumicznych, który powinien przebiegać w kierunku przeciwnym. Płyty montuje się przy pomocy gwoździ, rozpoczynając całą pracę od dołu dachu, systematycznie posuwając się w górę. Powinny być układane przestawnie. Kolejne rzędy płyt muszą być przymocowywane z zastosowaniem przesunięcia o pół arkusza w stosunku do poprzedniego rzędu. Umieszczanie uszczelki wentylującej Pierwszym krokiem jest przytwierdzenie gwoździami na brzegu użebrowania lub deskowania specjalnej uszczelki wentylującej. Jej zadanie polega na uchronieniu pokrycia dachowego przed dostawaniem się pod nie różnego rodzaju zanieczyszczeń, takich jak liście, piasek czy kurz. Ma ona także zabezpieczać przed insektami oraz ptakami. Układanie pierwszego rzędu płyt Następnym krokiem jest ułożenie na dole dachu pierwszego rzędu płyt bitumicznych. Wbijanie gwoździ powinno nastąpić tylko i wyłącznie w górną falę poszczególnych elementów. Mocowanie następnych płyt Płyty powinny być przybijane w kolejnych rzędach co falę, w miejscu zakładów wzdłużnych. Zakład poziomy płyt musi wynosić około 15 cm. Również w pionie poszczególne elementy powinny na siebie zachodzić. W celu wyznaczenia odpowiedniej płaszczyzny można posłużyć się sznurkiem. Pozwoli to na utrzymanie prostej linii gwoździ. Dopuszczalne jest także, jeśli jest to konieczne, cięcie płyt przy użyciu ręcznej piły do drewna. W celu uniknięcia nierównych powierzchni, jej ostrze można posmarować olejem. Mocowanie gąsiora kalenicowego Po zamontowaniu ostatniej górnej płyty, należy przymocować deskę kalenicową. Montuje się ją na szczytowej krawędzi dachu, wyznaczoną przez jego nachylenie. Następnie na kalenicy montuje się gąsiory, a więc elementy kształtem przypominające dachówkę. Ich celem jest zapobieganie przedostawania się wody do przestrzeni dachowej przez szpary i szczeliny. Tak jak w przypadku płyt bitumicznych, układanie trzeba zacząć od strony przeciwnej do kierunku wiatru. Zakład poszczególnych elementów powinien wynosić przynajmniej 12,5 cm. Gąsiory należy przybijać w grzbiet każdej fali płyt bitumicznych przy pomocy gwoździ. Mamy nadzieję, że nasze rady pozwolą wykonać konstrukcję zadaszenia, które będzie zdobić i chronić altankę, bez większych problemów. Tego rodzaju domki ogrodowe są w stanie wzbogacić wygląd ogrodu i doskonale wpłynąć na aranżację ogrodową. W pobliżu można zainstalować oczka wodne czy fontanny ogrodowe, co umili korzystanie z nich i sprawi, że będziemy chętnie spędzać czas na świeżym powietrzu. Czego dowiesz się z artykułu? Czym charakteryzuje się więźba tradycyjna, a czym prefabrykowana? Jaka jest właściwa klasa drewna na więźbę dachową? Czy drewno do budowy więźby dachowej powinno być suche, czy wilgotne? Czy drewno na więźbę powinno być zabezpieczone biologicznie? Jak wykonać oparcie więźby na konstrukcji budynku? Jak łączyć elementy więźby? Dlaczego, podczas budowy więźby, trzeba zadbać o doświadczonych cieśli i fachowy montaż? Jakie są rodzaje więźby dachowej? Projekt więźby dachowej powstaje na podstawie konkretnych założeń - układu funkcjonalnego poddasza, rodzaju planowanego pokrycia dachu oraz możliwości podparcia konstrukcji na murowanej części budynku lub innych elementach, na przykład żelbetowych. Jeśli poddasze ma być w pełni użytkowe, to najczęściej stosuje się tradycyjną konstrukcję więźby. Jeżeli ma być nieużytkowe lub użytkowe tylko w pewnej części, a bryła dachu nie jest skomplikowana, to warto rozważyć zastosowanie więźby prefabrykowanej. W takim przypadku projekt konstrukcji jest zazwyczaj wykonywany przez producenta prefabrykowanych drewnianych wiązarów dachowych. Jednak więźby takiej nie da się wykonać dla każdego budynku. Dom z poddaszem użytkowym z konstrukcją więźby drewnianej tradycyjnej, połączony z garażem, nad którym zamontowano więźbę prefabrykowaną. Więźba tradycyjna Tradycyjną więźbę dachową wykonuje się z elementów drewnianych (bali, belek, krawędziaków, łat i desek), które skręca się lub zbija na budowie. Na ogół materiał na nią kupuje się w składach drewna konstrukcyjnego i tartakach. Do budowy stosuje się najczęściej drewno iglaste (świerkowe lub sosnowe). Klasy drewna oznacza się symbolem np. C18, D20, C22, D24, C30 itd.: litera - to rodzaj drewna, C - iglaste, D - liściaste; liczba - oznacza wytrzymałość charakterystyczną na zginanie. Elementy z drewna litego mają długości do 7 m. Jeśli potrzebne są dłuższe, to wykorzystuje się drewno klejone. Tradycyjne więźby wzmacnia się też elementami stalowymi, które stosuje przy dużych rozpiętościach oraz w miejscach, w których przekroje drewniane nie są efektywne (są zbyt duże). Przeczytaj Może cię zainteresować Dowiedz się więcej + Pokaż więcej Tradycyjna więźba dachowa w trakcie montażu Więźba prefabrykowana Elementami takiego rozwiązania są najczęściej kratownicowe dźwigary drewniane, przygotowywane w zakładzie produkcyjnym. Dają one możliwość przykrycia większych rozpiętości dachu, niż więźba tradycyjna. Powstają z odpowiednio zabezpieczonego drewna certyfikowanego o właściwej klasie, jakości, wytrzymałości i wilgotności. Dzięki skratowaniu oraz fabrycznemu wykonaniu złączy, przekroje zastosowanych elementów wiązarów są niewielkie, a ilość potrzebnego drewna mniejsza, niż w więźbie tradycyjnej. Gotową konstrukcję dachu montuje ekipa producenta i zwykle trwa to jeden lub dwa dni. Jest to więc bardzo wygodne, szczególnie jeśli zależy nam na szybkim tempie budowy domu. Wadą jest ograniczenie przestrzeni poddasza. Wiązary prefabrykowane na ogół montuje się na dachach prostych, bez lukarn i skomplikowanych połaci. Prefabrykowane dźwigary dachowe ukształtowane tak, aby wygospodarować część użytkową poddasza. Więźba dachowa - jaka klasa drewna? Projektanci do obliczeń konstrukcji więźby dachowej zakładają zastosowanie drewna o określonej klasie, czyli o konkretnych parametrach wytrzymałościowych. Następnie dobierają właściwe przekroje poszczególnych elementów. Dlatego tak ważne jest, by materiał kupiony w tartaku miał klasę zgodną z projektem. Nie wolno stosować drewna o niższej klasie. Trzeba na to zwrócić uwagę. Błędem jest przyjmowanie do obliczeń wysokich klas surowca, którego nie można kupić. Elementy takiej więźby będą miały niewielkie przekroje. Cieśla wykona więźbę z drewna o takich samych przekrojach, ale z dostępnego asortymentu, czyli niższej klasy, co będzie błędem. Konstruktor powinien mieć rozeznanie na rynku i wiedzieć, jakie drewno jest dostępne. Jest bowiem bardzo wiele punktów oferujących elementy drewniane, najczęściej dostępne od ręki, ale bezklasowe. Składów sprzedających dobrej jakości drewno klasowe jest niewiele. Jak każdy wyrób budowlany, powinno ono być oznaczone znakiem CE, zgodnie ze zharmonizowaną normą PN-EN 14081-1:2016-03. Ponadto od producenta (tartaku) należy oczekiwać deklaracji właściwości użytkowych z podaniem parametrów drewna. Zawsze zakup drewna warto skonsultować z kierownikiem budowy. Lukarna w dachu mansardowym. Wszystkie elementy drewniane muszą być wykonane z drewna o odpowiedniej klasie i przekrojach zgodnych z projektem. Jakie drewno na więźbę dachową - suche czy wilgotne? Oprócz właściwości związanych z wytrzymałością drewna, ważnym parametrem jest jego wilgotność, z którą związana jest odkształcalność podczas wysychania, czyli skurcz - na skutek schnięcia i pęcznienie - przy wzroście wilgotności. Pod wpływem zmian wilgotności zmienia się też wytrzymałość tego surowca. Mokry materiał ma niską wytrzymałość i sprężystość. Poradnik Cenisz nasze porady? Możesz otrzymywać najnowsze w każdy czwartek! Materiał konstrukcyjny musi więc być odpowiednio wysuszony. Drewno iglaste może mieć 13-23% wilgotności, w zależności od wilgotności względnej powietrza. Elementy o wilgotności powyżej 24% nie nadają się do zastosowania na dach. Drewno niewystarczająco suche można dosuszyć, układając je pod zadaszeniem w taki sposób, by pomiędzy belkami mogło krążyć powietrze. Niewłaściwie ułożone drewno nie będzie miało odpowiedniej wentylacji, może też się odkształcić w trakcie wysychania. Czasem zdarza się, że wykonawcy stosują drewno wilgotne, bo tylko takie jest dostępne. Łączą oni elementy, które schną już na gotowej więźbie, a skręcone nie mają już za wiele swobody na odkształcanie. Między innymi z tego powodu niektórzy wykonawcy wolą zastosować wilgotne, ale proste drewno, niż to o kontrolowanej jakości i wysuszone, które - przy niewłaściwym składowaniu - jest zazwyczaj odkształcone. Gorzej bowiem skręca się takie elementy, które są wprawdzie suche, ale zdeformowane od wilgotnych i prostych. Kierownik budowy powinien zwrócić na to uwagę. Składowanie drewna powinno umożliwić jego wysychanie i utrzymanie wilgotności w stanie powietrzno-suchym. Ułożenie w ten sposób, w dodatku bez zadaszenia, tego nie zapewnia. Drewno na więźbę zabezpieczone biologicznie Ten naturalny surowiec jest szczególnie wrażliwy na działanie czynników biologicznych. Podatność na te czynniki zależy od właściwości materiału, prawidłowych rozwiązań konstrukcyjno-budowlanych, warunków eksploatacji oraz zastosowanych środków ochrony. Ważne jest, by to przewidziane na konstrukcję dachu było chronione przed korozją biologiczną. Najczęściej można kupić drewno zabezpieczone metodą powierzchniową (czyli malowane pędzlem lub natryskiem, kąpane) lub metodami wgłębnymi (ciśnieniowo, próżniowo, ciśnieniowo-próżniowo). Elementy przeznaczone do impregnacji muszą być suche, oczyszczone i okorowane - w przeciwnym razie będą ulegać degradacji biologicznej. Ponadto nie mogą mieć zbyt wielu sęków. Konstrukcja więźby musi być zabezpieczona przed korozją biologiczną impregnatem do drewna. Wiązar krokwiowo-jętkowy tradycyjnej więźby drewnianej. Nie widać, czy drewno zostało zaimpregnowane. Producent powinien wydać deklarację to potwierdzającą. Oparcie więźby na konstrukcji budynku Więźba dachowa jest konstrukcją, która w miejscu podparcia przekazuje siły pionowe i poziome pozostałym elementom budynku. O ile obciążenia pionowe nie są problemem dla murów, o tyle poziome działają niekorzystnie na tradycyjne konstrukcje murowe (niezależnie od tego, z jakiego materiału są wykonane). Ważnym elementem podparcia więźby dachowej jest zatem wieniec żelbetowy pod murłatą i zamocowanie murłaty. Wieniec i ściany kolankowe (dodatkowo wzmocnione za pomocą słupów żelbetowych) to główne elementy umożliwiające bezpieczne przejęcie sił z konstrukcji dachu. Dlatego są one istotnym elementem, związanym z przygotowaniem podparcia. Elementem łączącym konstrukcję dachu z murem jest murłata, czyli belka drewniana o przekroju kwadratowym, najczęściej o wymiarach 10 × 10 cm, 12 × 12 cm, 14 × 14 cm. Mocuje się ją za pomocą szpilek (prętów gwintowanych), zatopionych i zakotwionych w wieńcu pod murłatą. Pręty te muszą mieć odpowiednią średnicę i być mocowane w odległościach zgodnych z projektem. Rzadziej ulokowane lub o zbyt małej średnicy, mogą mieć niewystarczającą nośność, by solidnie osadzić murłatę w murze. Płatwie stalowe podpierają drewnianą konstrukcję dachu. Odpowiednie przekroje belek O nośności dachu, jego podatności na ugięcia decydują wszystkie jego elementy. Co prawda, więźba dachowa jest konstrukcją przestrzenną, ale najsłabszym ogniwem zawsze jest jej najsłabszy element lub złącze. Dlatego bardzo ważne jest zastosowanie belek o przekrojach, które przyjął w obliczeniach projektant. Planowanie jakiekolwiek zmian należy bezwzględnie skonsultować z projektantem. Budowa więźby dachowej - elementy złączne Elementy więźby dachowej łączy się w węzłach za pomocą różnych technik, zależnie od umiejętności i stylu pracy cieśli. Niektórzy stosują wręby i gwoździe lub łączniki ciesielskie, inni - łączą elementy na sworznie i śruby, a zwolennicy nowoczesności - tylko na wkręty. Jeśli więźba jest wykonywana w zakładzie prefabrykacji, to najczęściej stosowane są pierścienie zębate i płyty kolczaste. Nie są one możliwe do wykorzystania na budowie, ponieważ wymagają ogromnej siły, by je zamocować w drewnie. Elementy złączne to bardzo ważne ogniwo więźby, które decyduje o właściwościach wytrzymałościowych całej konstrukcji. Łączniki ciesielskie do zamocowania krokwi na murłacie. Krokwie i jętki skręcone śrubami i wkrętami. Podwójne jętki powinny być połączone przewiązkami, by zapewnić ich sztywność. Budowa więźby dachowej - doświadczeni cieśle i fachowy montaż Podczas montażu więźby należy szczególnie zadbać o sztywność całej konstrukcji. Dlatego tak ważne jest prawidłowe wykonanie tymczasowych skratowań i wiatrownic. Usztywnienie takie zapewni stateczność konstrukcji aż do skończenia prac i zapobiegnie jej złożeniu. Na jakość wykonania więźby wpływają nie tylko użyte materiały, ale również doświadczenie i solidność cieśli. Zwłaszcza w tym przypadku warto zatrudnić polecaną, sprawdzoną ekipę, a nadzór nad robotami powierzyć kierownikowi budowy lub inspektorowi nadzoru inwestorskiego (jeśli zdecydujemy się na jego zatrudnienie). W trakcie kontroli fachowcy powinni w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na jakość drewna i jego właściwości, a w trakcie montażu zadbać o detale, które decydują o całości i jakości wykonanych robót. Do wykonania więźby dachowej należy zatrudnić cieśli z doświadczeniem w tego typu konstrukcjach. Więźba dachowa - odpowiednie warunki pracy konstrukcji Drewniana konstrukcja dachu ma być zabezpieczona przed nadmiernym wpływem wilgotności folią paro- i wiatroizolacyjną. Folia paroizolacyjna chroni dach przed przepływem pary wodnej z poddasza w kierunku na zewnątrz. Folia wiatroizolacyjna umożliwia odprowadzenie ewentualnego powstałego kondensatu, ale zatrzyma i odprowadzi w kierunku okapu skropliny, które mogą się pojawić tuż pod pokryciem. Tak zabezpieczone elementy zapewnią właściwe warunki pracy konstrukcji więźby oraz trwałość całego dachu. Płatwie stalowe zastępują elementy drewniane o zbyt dużych przekrojach. Wykonywanie pełnego deskowania na krokwiach. Jaka więźba dachowa - rodzaje Jest kilka podstawowych rodzajów więźby dachowej. Wybór zależy od rozpiętości dachu i nachylenia jego połaci. Krokwiowa - rozpiętość dachu do 6 m i nachylenie połaci powyżej 40°. Nie występują tu żadne podpory pośrednie (konstrukcja opiera się jedynie na murłatach), co zapewnia całkowicie wolną przestrzeń poddasza. Duży nacisk wywierany na ścianki kolankowe zmusza do ograniczania ich wysokości i stosowania wzmocnień, np. żelbetowymi słupkami lub wieńcem, opasującym ściany na wysokości zamocowania murłat. Krokwiowo-jętkowa - stosowana dla dachu o rozpiętości do 8,5 m. Na ok. 2/3 wysokości dachu krokwie spinają jętki (patrz słowniczek). Więźba krokwiowa jest najprostsza Krokwiowo-jętkowa więźba jest często spotykana w domach jednorodzinnych Płatwiowa - rozpiętość dachu powyżej 8 m i małe pochylenie połaci. Krokwie opierają się na płatwi kalenicowej - belce biegnącej wzdłuż kalenicy. Płatew podpierana jest w pewnych odstępach przez słupy (stolce). Niekiedy zamiast na stolcach, płatew spoczywa na wewnętrznej ścianie nośnej wzniesionej w osi domu. Płatwiowo-kleszczowa - ta więźba może podtrzymywać dachy o rozpiętości 12-16 m. Łączy konstrukcję krokwiowo-jętkową z płatwiową. Dwie lub trzy płatwie, podparte słupami, dzielą dach na równe części. Dodatkowe zwiększenie nośności krokwi zapewniają kleszcze. Niekiedy w celu zwiększenia sztywności konstrukcji dodaje się miecze. Płatwiowa więźba jest stosowana przy dachach o niezbyt stromej połaci Więźba płatwiowo-kleszczowa także jest często spotykana, ale nadaje się do domów większych Kratownicowa - stosowana przy rozpiętości dachu powyżej 12 m. Zamiast krokwi, płatwi, słupów itp. są tu wiązary kratowe (kratownice, dźwigary). Najczęściej wykonuje się je z desek łączonych przy pomocy płytek kolczastych. Wadą kratownic jest to, że nie można wykorzystać poddasza do celów użytkowych. Wieszakowa - ta więźba jest stosowana w przypadku dachów o rozpiętości do 12 m, gdy nie można wesprzeć konstrukcji na słupach ze względu na brak wystarczająco wytrzymałego oparcia dla nich na stropie. W domach jednorodzinnych najczęściej stosuje się więźbę krokwiowo-jętkową i płatwiowo kleszczową. Więźba wieszakowa jest stosowana tam, gdzie nie ma możliwości oparcia słupów na stropie Więźba dachowa z fabryki Przygotowywanie elementów więźby dachowej na placu budowy powoduje powstawanie sporych niekiedy odpadów drewna. Więźba prefabrykowana obliczana jest komputerowo i przygotowywana u producenta - dzięki temu nie ma odpadów. Dodatkową zaletą takiego rozwiązania jest bardzo duża dokładność wymiarów, gdyż proces docinania i łączenia elementów jest w zakładzie produkcyjnym sterowany komputerowo. Dzięki temu można uzyskać dach o całkowicie równych połaciach. Elementy są łączone nie na gwoździe lecz na płytki stalowe, tzw. kolczaste, wbijane z dużą siłą za pomocą prasy. Tak przygotowana więźba może być zamontowana na budynku jednorodzinnym w ciągu 2-3 dni. Jeszcze większym ułatwieniem będzie zamówienie paneli, z których można zestawić konstrukcję więźby. Panele składają się z krokwi połączonych łatami. Mogą być odeskowane lub pokryte płytami drewnopodobnymi (sklejka, płyta wiórowa). Poszczególne panele łączy się między sobą, skręcając sąsiadujące krokwie nierdzewnymi śrubami. Najwyższy stopień prefabrykacji to dwa panele połączone ze sobą zawiasami w miejscu kalenicy. Złożone pary paneli przewozi się na plac budowy i montuje, opierając ich doły na murłatach. Dachy o takiej konstrukcji mogą mieć rozpiętość do 10 m. Rozwiązanie takie jest przede wszystkim stosowane w domach drewnianych o konstrukcji szkieletowej. tekst i zdjęcia: Tomasz Rybarczyk

jak zrobić dach jednospadowy na altanie